Uzmanı uyardı: Tropikal hastalıklar artacak

Küresel ısınmayla birlikte Türkiye’de de farklı tıp böcek ve sinekler görülmeye başladı. Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, iklim değişikliğine bağlı olarak kene, sivrisinek üzere hayvanlardan insanlara geçen sıtma gibisi tropikal hastalıkların arttığını söyledi.

Kadıoğlu, sel, orman yangınları, sıcak hava dalgaları nedeniyle hastalık taşıyan böceklerin daha uzun yaşadığını belirterek, “Küresel iklim değişikliğinin neden olduğu çok hava olayları var. Bu da afetlere neden oluyor. Sel, orman yangınları, sıcak hava dalgaları üzere. Bilhassa hava sıcaklığı arttıkça, daha erken havalar ısınıp daha uzun mühlet sıcak kaldıkça, böcekler de daha erken ortaya çıkıyor. Bunların larvaları, yumurtaları daha uzun mühlet yaşıyor. Bunlarda değişim gösterenler de var. Mesela kene üzere. Olağanda kene harika bir hayvan. Karbondioksit ölçmek üzere yetenekleri var. Ancak son yıllarda hayvanlardan insanlara geçen zooteknik hastalıklarda kenenin esas rolü oynuyor. Lyme hastalığı üzere hastalıklar bu kadar yaygın değilken, artık kene ile birlikte çok büyük artış var. Dünyanın en tehlikeli hayvanı olan, yılda 1 milyon insan öldüren sivrisinekler de birebir formda çok yağışlarda daha çok yayılıyor. Sıcaklıklar da uygun olduğu vakit daha uzun müddet hayatta kalıyorlar. Bunlar insanlarda sıtma üzere hastalıklara neden oluyor” tabirlerini kullandı.

“HER ŞEY DEĞİŞİYOR”

Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, 2080 yılına kadar sıtmanın tüm Avrupa’ya yayılması beklendiğini tabir ederek, “Türkiye’de tropikal hastalıklar için polikliniklerin kurulması gerekecek. Şu an Dünya Sıhhat Örgütü, Türkiye’nin güney bölgesini sıtma bölgesi olarak gösteriyor. Bu daha da kuzeye hakikat yayılacak. Havaların ısınması, böceklere, sineklere, çıyanlara, akreplere yarıyor. Artık insanların hiç görmediği böceklerle karşılaşıyorsunuz. Yalnızca böcekler değil, polenler de o denli. Evvelden ormanlarda olmayan böcekler ve çiçekler de ortaya çıktı. İklim değişikliği yalnızca sıcaklık ve yağış demek değil, iklimle bir arada her şey değişiyor” formunda konuştu.

“İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE KOLAY YAYILMAYA BAŞLADI”

Enfeksiyon ve Tropikal Hastalıklar Uzmanı Doç. Dr. Şiran Keske ise, sıtma virüsünü taşıyan sivrisineğin, iklim değişiklikleri ve havaların ısınmasıyla birlikte daha kolay yayılmaya başladığını belirterek, “Yine bir öteki etken kenelerle bulaşan ve ülkemizde de görülen ‘Kırım Kongo Kanamalı Ateş’ virüsü de havaların ısınmasından, kenelerin hareketinden etkilenebilen virüslerden biri. Bu tip enfeksiyonlar, ortalama sıcaklıkların artmasıyla çok paralellik gösteriyor. Direkt tabiatın işgali ya da içine yayılmasıyla birlikte de burada daha evvel hiç karşılaşmadığı virüslerle müsabakaya başlıyor” dedi.

“VEKTÖRLERDEN DE İNSANLARA GEÇEBİLİYORLAR”

Doç. Dr. Şiran Keske, hastalıkların hayvanlardan insanlara ekseriyetle aracı bir vektörle (kene, sivrisinek, pire) bulaştığını belirterek, “Bildiğimiz üzere son periyotlarda hem Çin’de hem Güneydoğu Asya’da hem de diğer bölgelerde yeni yeni virüsler duymaya başlıyoruz. İnsanlarda daha evvel hastalık yaptığını bilmediğimiz virüsler. Bunlar global ısınmanın tesirleriyle bağlı. Öbür taraftan teknolojik gelişmelerle birlikte beşerler, virüsleri, enfeksiyonları daha uygun tanımlamaya başlıyorlar. Bu da natürel ki hastalıkların tanımlanmasını arttıran bir faktör. Bunların kimileri muhtemelen yıllar evvel de, geçmişte de hastalık yapmış virüslerdir ancak, o vakitler bunları şimdi bilmiyorduk. Hayvanlardan insanlara ekseriyetle aracı bir vektörle bulaşır. Bunlardan bir tanesi örneğin keneler. Keneler sığırlar üzerinden bu virüsü alıp beşere bulaştırabiliyorlar. Tekrar sivrisinekler, tarihteki en değerli salgınları yaptı. Veba hastalığı da hayvanların üzerindeki pirelerden insanlara geçerek ortaya çıkan bir hastalıktı. Hayvandan direkt geçebileceği üzere, hayvanlarla birlikte yaşayan bu tip vektörlerden de insanlara geçebiliyorlar” diye konuştu. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.